Bỏ qua đến nội dung chính

Chòi, sân hội và trang phục

Cách dựng chòi tre, bố trí sân hội và trang phục của anh Hiệu, chị Hiệu, nhạc công.

Trước đêm Giao thừa, người ta dựng chòi, dựng nêu. Chòi tre mái tranh, cờ hội trên nóc và tấm chiếu giữa sân là khung cảnh quen thuộc của hội bài chòi.

Dựng chòi

Chòi làm bằng tre, lợp tranh hoặc rạ, có giường tre, ba bên che kín, phía trước để trống; ở Đà Nẵng, chòi dựng bằng bốn đoạn tre và có bậc thang trèo lên. Bài viết về Hòa Vang ghi chòi cao độ 2 m; chòi trong hội thi ở Bình Định năm 2012 chỉ cao 1,2 m. Mỗi chòi chứa được 4 hoặc 5 người.

Bên trong chòi trải tấm chiếu manh, treo chiếc đèn lồng; trên nóc cắm cờ hội sặc sỡ. Trong chòi còn có cái mõ và một khúc thân cây chuối hay bó rơm để người chơi găm con bài và cờ đuôi nheo.

Sân hội

Hội thường dựng trên khoảnh đất rộng trước sân đình, miếu hoặc gần nhà thờ tiền hiền. Ống thẻ được đặt trên một cây nọc cao vừa đủ để anh Hiệu không nhìn thấy các quân bài. Bàn Hội đồng và dàn cổ nhạc đặt ở một bên sân.

Ở phố cổ Hội An (nay thuộc TP Đà Nẵng), mỗi buổi tối các nghệ nhân của Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An trình diễn hô hát bài chòi tại bùng binh An Hội.

Trang phục

Theo báo Tuổi Trẻ (2012), các Hiệu mặc “áo kiểu vạc hò”, có khăn chít trên đầu. Báo Sài Gòn Giải Phóng (2024) tả anh chị Hiệu nổi bật trong bộ đồ dân gian màu mè, thắt dây ngang hông và chít khăn trên đầu. Người điều hành hội và nhạc công mặc áo dài, khăn đóng.

Các nguồn đã tìm không nhắc đến lối vẽ mặt hay hóa trang đậm cho anh Hiệu, chị Hiệu.

Hình ảnh minh họa

  • Chòi tre mái tranh sàn cao có thang tre, trong chòi trải chiếu, treo đèn lồng
    Chòi tre sàn cao, có thang và đèn lồng.
  • Hai dãy chòi tre mái tranh đối diện nhau quanh sân hội, chòi trung ương ở đầu sân
    Bố trí sân hội: hai dãy chòi đối diện nhau.
  • Chòi tre treo đèn lồng trong đêm phố cổ Hội An
    Bài chòi trong đêm phố cổ Hội An.

Thử tài hiểu biết

Chọn một đáp án cho mỗi câu – kết quả hiện ngay.

Câu 1/7

Đúng 0

Câu 1. Theo bài viết về bài chòi ở Hòa Vang (Đà Nẵng), chòi cao khoảng bao nhiêu?

Đã trả lời 0/7 câu.

Nguồn tham khảo